Borstel of kam: wat gebruik je wanneer?

Veel mensen hebben één ding in huis en gebruiken dat voor alles. Toch doen een borstel en een kam iets heel verschillends, en de meeste honden zijn het beste geholpen met beide. Niet naast elkaar als keuze, maar achter elkaar als routine.

In deze blog lees je wat elk gereedschap mechanisch doet, waarom de volgorde uitmaakt, welke combinatie bij jouw vachttype past en welke speciale gereedschappen er nog zijn.

Wat doet een borstel?

Een borstel heeft veel tanden of pinnen die relatief dicht bij elkaar staan en meestal wat flexibel zijn. Daarmee werk je oppervlak weg: je haalt in één haal veel losse haren mee, je verdeelt de huidvetten over de vacht en je maakt de vacht luchtig.

Waar een borstel minder goed in is: precisie. Doordat de pinnen meegeven, glijdt een borstel over een stevige knoop heen in plaats van erdoorheen. Je kunt met een borstel dus een vacht bewerken die er daarna mooi uitziet, terwijl er onderin nog knopen zitten.

Wat doet een kam?

Een kam heeft losse, stijve tanden met ruimte ertussen. Die tanden geven niet mee, en dat is precies het punt: een kam gaat er ofwel doorheen, ofwel hij blijft steken. Daarmee is een kam vooral een meetinstrument.

Blijft de kam ergens haken, dan weet je zeker dat daar een knoop zit. Komt hij zonder haperen tot aan de huid, dan is de vacht op die plek echt door. Die zekerheid geeft een borstel je nooit.

De vaste volgorde: eerst borstel, dan kam

Hierin zit het praktische antwoord op de vraag uit de titel. Het is geen of-of maar een volgorde:

Begin met de borstel om het grove werk te doen: losse haren eruit, de vacht doorwerken, oppervlak maken. Pak daarna de kam en loop de vacht na. Elke plek waar de kam haakt, is een plek waar je met de borstel niet ver genoeg bent gekomen. Werk die plek dan gericht uit en kam opnieuw na.

Bij een korte vacht is die tweede stap vaak niet nodig; daar volstaat een borstel of een vachthandschoen. Maar bij alles wat lang, dik of krullend is, is de kam het verschil tussen denken dat je klaar bent en het daadwerkelijk zijn.

Welke combinatie past bij jouw hond?

Korte enkele vacht

Alleen een borstel, meestal een rubberen exemplaar of een vachthandschoen. Een kam heb je hier zelden nodig, hooguit een fijne kam om vlooien te controleren.

Dubbele vacht

Een borstel die tot in de ondervacht komt, plus een kam om de langere delen zoals de broek en de staart na te lopen. Tijdens de rui komt er ontwolgereedschap bij.

Lange sluike vacht

Een borstel met afgeronde pennen om laag voor laag door te werken, plus een kam als controle. Hier is die combinatie echt onmisbaar.

Krul- en wolvacht

Een borstel met fijne pinnen en daarna beslist een kam. Bij dit vachttype is de kam je waarschuwingssysteem tegen vervilting die je van bovenaf niet ziet.

Ruwharige vacht

Een stevige borstel voor de bovenlaag en een kam voor de baard, de wenkbrauwen en de poten, waar het haar langer is.

En de speciale gereedschappen?

Naast de gewone borstel en kam kom je nog een paar dingen tegen. Kort wat ze doen:

• Ontwolhark of ondervachtkam: haalt losse ondervacht eruit. Alleen gebruiken tijdens de rui, als er daadwerkelijk ondervacht loslaat. Buiten de rui haal je er vacht weg die nog functie heeft.
• Vachthandschoen: een handschoen met noppen waarmee je je hond eigenlijk gewoon aait. Ideaal voor korthaar en voor honden die een borstel niet vertrouwen.
• Ontklitkam of klittenmes: voor het gericht uit elkaar halen van een knoop. Werk hiermee altijd voorzichtig en van de punt naar de aanzet toe.
• Vlooienkam: een kam met heel fijne tanden, bedoeld om vlooien en vlooienpoep op te sporen in plaats van om de vacht te onderhouden.

Waar je op let bij de aanschaf

Wat je kiest is minder belangrijk dan of het bij de vacht past, maar op een paar dingen let je altijd. Kijk of de pinnen of tanden afgeronde uiteinden hebben in plaats van scherpe punten, want die laatste krassen de huid. Voel of het gereedschap stevig aanvoelt en of de tanden niet doorbuigen bij lichte druk.

Let bij een kam op de tandafstand: hoe dikker en langer de vacht, hoe grover de vertanding mag zijn. En pak een model dat comfortabel in je hand ligt, want je gaat het jarenlang gebruiken. Op de pagina's met hondenborstels en hondenkammen vind je per type wat er is. Twijfel je, dan kan een hondentrimmer je in één blik vertellen wat bij jouw hond past.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een hondenborstel en een hondenkam?

Een borstel heeft veel flexibele pinnen en doet het grove werk: losse haren eruit en de vacht doorwerken. Een kam heeft stijve tanden met ruimte ertussen en is vooral een controlemiddel: hij gaat er doorheen of hij blijft steken.

Heb ik zowel een borstel als een kam nodig?

Bij een korte vacht meestal niet; een borstel of vachthandschoen is genoeg. Bij een lange, dikke of krullende vacht wel: je werkt de vacht door met de borstel en controleert daarna met de kam of je tot aan de huid komt.

Wat gebruik ik eerst, de borstel of de kam?

Eerst de borstel voor het grove werk, daarna de kam om na te lopen. Elke plek waar de kam haakt, is een plek waar de borstel niet ver genoeg is gekomen.

Is een ontwolhark goed voor mijn hond?

Gericht gebruikt wel. Zet hem alleen in tijdens de rui, als er daadwerkelijk losse ondervacht is. Buiten de rui haal je er ondervacht weg die nog functie heeft, en dat kan de vacht beschadigen.

Waar let ik op bij het kopen van een borstel of kam?

Op afgeronde in plaats van scherpe uiteinden, op stevigheid, en bij een kam op de tandafstand: hoe dikker en langer de vacht, hoe grover de vertanding. Kies daarnaast een model dat comfortabel in je hand ligt.