Een hond die niet alleen kan blijven, beperkt je dag ingrijpend. Je kunt niet even weg, de buren klagen, of je komt thuis in een gesloopte kamer. En het gevoel dat je hond al die tijd ongelukkig is geweest, maakt het extra zwaar.
Deze blog gaat over de volwassen hond: een hond die het nooit heeft geleerd, een herplaatser, of een hond die er later last van kreeg. Je leest hoe je onderscheidt wat er precies speelt, hoe je het opnieuw opbouwt, en wanneer je er professionele hulp bij haalt. Gaat het om een pup, kijk dan in onze blogs over de puppyfase.
Eerst uitzoeken wat er speelt
Achter hetzelfde gedrag kunnen heel verschillende oorzaken zitten, en de aanpak verschilt volledig. Grofweg zijn er drie:
Verveling
Je hond heeft niets te doen en verzint zelf iets. Het gedrag begint meestal pas na een tijdje, is niet paniekerig, en hij eet en drinkt gewoon als je weg bent. Dit los je op met meer uitdaging en een goede bezigheid bij vertrek.
Frustratie of gewenning
Je hond heeft nooit geleerd dat alleen zijn normaal is, of hij is gewend geraakt aan constante aanwezigheid. Hij protesteert, maar raakt niet in paniek. Dit los je op met opbouw.
Verlatingsangst
Dit is echte paniek. Het gedrag begint vaak al binnen minuten na je vertrek of zelfs bij je voorbereidingen. Je hond kwijlt, hijgt, probeert te ontsnappen, beschadigt deuren en kozijnen of zichzelf, en eet niet terwijl je weg bent. Dit vraagt een gerichte aanpak met professionele hulp.
Hoe kom je erachter?
Film je hond. Zet een telefoon of camera neer en bekijk wat er in de eerste twintig minuten gebeurt. Dat is het meest waardevolle dat je kunt doen, en het geeft in één keer antwoord op de vraag waar je mee te maken hebt.
Let daarbij op het tijdstip: begint het meteen of pas na een halfuur? Op de intensiteit: is het protest of paniek? En op of hij tussendoor tot rust komt of dat het aanhoudt. Laat de beelden desnoods zien aan een gedragsdeskundige; die ziet er in een paar minuten meer in dan je zelf kunt beoordelen.
De basis op orde
Wat er ook speelt, deze dingen helpen altijd en zijn een voorwaarde voor de rest:
- Zorg dat hij genoeg beweging en hersenwerk krijgt: een hond die mentaal en fysiek voldaan is, gaat makkelijker liggen als jij weg bent.
- Laat hem uit vlak voor vertrek: zodat hij zijn behoefte heeft gedaan en wat moe is.
- Geef hem een vaste, fijne plek: een mand of een bench waar hij graag ligt. Mits het gebruik van de bench goed is opgebouwd
- Houd vertrek en thuiskomst neutraal: geen uitgebreid afscheid en geen uitbundige begroeting. Hoe gewoner het is, hoe minder het een gebeurtenis wordt.
- Geef een bezigheid bij vertrek: een gevulde kong of likmat koppelt jouw vertrek aan iets prettigs en overbrugt de eerste minuten.
Opnieuw opbouwen bij een volwassen hond
De opbouw werkt bij een volwassen hond hetzelfde als bij een pup, maar met twee verschillen. Ten eerste heeft hij vaak al een negatieve associatie opgebouwd, dus je begint niet bij nul maar bij min één. Ten tweede gaat het meestal langzamer, simpelweg omdat het patroon langer heeft kunnen inslijten.
Begin daarom nog kleiner dan je denkt. Loop de kamer uit en kom terug voordat hij onrustig wordt, desnoods na vijf seconden. Bouw de tijd uit in kleine stappen, en kom altijd terug op een moment dat hij rustig is, nooit terwijl hij blaft of jankt.
Oefen daarnaast met je vertreksignalen. Veel honden raken al gespannen bij het pakken van je jas of sleutels. Pak die spullen daarom af en toe op zonder weg te gaan, zodat ze hun betekenis verliezen. Het volledige stappenplan staat in onze blog over het opbouwen van alleen zijn.
Wat je beter niet doet
- Straffen voor wat er gebeurd is: je hond legt de link niet met wat uren eerder gebeurde, en bij angst maak je het erger.
- Hem in één keer te lang alleen laten: een mislukte poging zet je wekenlang terug.
- Terugkomen terwijl hij blaft of jankt: dan leert hij dat dat werkt.
- Een tweede hond nemen als oplossing: verlatingsangst gaat over jouw afwezigheid en wordt door gezelschap van een andere hond meestal niet opgelost. Je kunt er ook twee honden met een probleem aan overhouden.
- Zelf blijven doormodderen bij echte paniek: dat kost maanden en is voor je hond zwaar.
Wanneer haal je hulp erbij?
Bij de signalen van echte paniek: kwijlen, hijgen zonder warmte, ontsnappingspogingen, schade aan deuren of kozijnen, onzindelijkheid terwijl hij zindelijk is, of zelfbeschadiging. Ook als hij niet eet terwijl je weg bent, of als het gedrag ondanks rustige opbouw niet verbetert.
Schakel dan een gedragsdeskundige in die ervaring heeft met verlatingsangst. Laat je hond daarnaast een keer nakijken door je dierenarts, zeker als het gedrag redelijk plotseling is ontstaan, want pijn of een lichamelijke oorzaak kan meespelen. Verlatingsangst is goed aan te pakken, maar het vraagt een gericht plan en tijd.
Hoe weet ik of mijn hond verlatingsangst heeft of zich verveelt?
Hoe weet ik of mijn hond verlatingsangst heeft of zich verveelt?
Kan een volwassen hond nog leren alleen te zijn?
Kan een volwassen hond nog leren alleen te zijn?
Helpt een tweede hond tegen verlatingsangst?
Helpt een tweede hond tegen verlatingsangst?
Mag ik mijn hond straffen als hij de boel sloopt terwijl ik weg was?
Mag ik mijn hond straffen als hij de boel sloopt terwijl ik weg was?
Wanneer schakel ik een gedragsdeskundige in?
Wanneer schakel ik een gedragsdeskundige in?