Hond in de rui: wat kun je doen?

Er zijn twee momenten per jaar waarop je hond je huis in een pluizenbol verandert. Je borstelt hem, en tien minuten later ligt er alweer een nieuwe laag op de bank. De rui is volkomen normaal, maar de hoeveelheid haar die vrijkomt verrast bijna iedereen opnieuw.

In deze blog lees je wanneer de rui begint en hoelang die duurt, waarom de ene hond veel meer verliest dan de andere, wat je per vachttype doet en hoe je het haar in huis beperkt. Verliest je hond het hele jaar door opvallend veel haar, kijk dan in onze blog over overmatig verharen.

Wanneer ruit een hond?

De rui volgt het daglicht. In het voorjaar, ruwweg vanaf maart, wisselt je hond zijn dikke wintervacht voor een lichtere zomervacht. In het najaar, meestal vanaf september, gebeurt het omgekeerde: de zomervacht gaat eruit en er komt een dichtere wintervacht voor terug.

Zo'n periode duurt gemiddeld twee tot zes weken, afhankelijk van de hond en het weer. Een zachte winter of een lang najaar kan het uitsmeren of verschuiven. Het is dus geen strak schema, maar de twee pieken zijn er bijna altijd.

Waarom ruit de ene hond veel meer dan de andere?

Dat verschil zit vrijwel helemaal in de ondervacht. Honden met een dubbele vacht, zoals een labrador, herder, sennenhond of husky, hebben een dichte laag korte, zachte haren onder hun dekvacht. Precies die laag komt tijdens de rui in plukken los, en dat is de reden dat het bij deze honden zo spectaculair oogt.

Honden zonder ondervacht verharen ook, maar veel gelijkmatiger en minder opvallend. En bij krul- en wolvachten valt er nauwelijks iets uit: die haren blijven in de vacht hangen. Dat lijkt handig, maar het betekent dat de rui bij die honden niet zichtbaar wordt als haar op je vloer, maar onzichtbaar als klitten in de vacht.

Blokrui en mozaik verharing

Trimmers maken een onderscheid dat je zelden tegenkomt maar dat veel verklaart. Bij blokrui verhaart de hond in een korte, hevige periode waarin bijna de hele ondervacht tegelijk loskomt. Dat zijn de honden waarbij het twee keer per jaar echt storm is en het daarbuiten meevalt.

Bij mozaik verharing gaat het juist verspreid: er laat altijd wel ergens wat haar los, waardoor je het hele jaar door haar in huis hebt zonder duidelijke pieken. Welke van de twee jouw hond heeft, hangt af van zijn ras en zijn vacht. Weet je het eenmaal, dan weet je ook of je op twee zware weken moet rekenen of op een constant laag niveau.

Wat doe je tijdens de rui, per vachttype?

Dubbele vacht

Hier valt de meeste winst te halen. Borstel dagelijks of om de dag en werk gericht de losse ondervacht eruit; hoe meer je eruit haalt, hoe minder er in huis belandt. Ontwolgereedschap mag nu wel, juist omdat er daadwerkelijk losse ondervacht is.

Korte enkele vacht

Schroef op van wekelijks naar dagelijks. Een rubberen borstel of vachthandschoen pakt de korte haren het best. Buiten de rui ga je weer terug naar een keer per week.

Lange sluike vacht

Kam extra vaak en werk in lagen. Losse haren blijven hier tussen de vacht hangen, dus de rui vertaalt zich vooral in meer klitten in plaats van meer haar op de grond.

Krul- en wolvacht

Verhaart nauwelijks, maar juist daarom is dit de risicoperiode voor vervilting. De losse haren blijven in de krullen zitten. Kam dagelijks tot aan de huid en laat je niet misleiden door een vacht die er van boven prima uitziet.

Ruwharige vacht

De stugge bovenlaag laat los als hij rijp is. Bij dit vachttype hoort periodiek plukken bij de trimmer in plaats van intensiever borstelen.

Praktische tips voor de ruiperiode

• Borstel buiten: of op een plek die je makkelijk schoonmaakt. Er komt meer los dan je verwacht en binnen dwarrelt het overal heen.
• Werk in korte rondes: twee keer tien minuten op een dag is prettiger voor je hond dan een lange sessie.
• Een bad kan helpen: warm water maakt losse ondervacht makkelijker los. Borstel wel goed door zodra je hond droog is, want een natte vacht die opdroogt zonder doorkammen klit sneller.
• Overweeg een ontwolbeurt: bij een dubbele vacht haalt een trimmer met wassen, blazen en uitkammen in een keer heel veel losse ondervacht weg. Veel mensen doen dit twee tot vier keer per jaar.
• Ga niet scheren: bij een dubbele vacht haal je daarmee de isolatie weg en kan de vachtstructuur blijvend veranderen. Uitkammen werkt beter dan wegscheren.

Waarom verhaart mijn hond het hele jaar door?

Een veelgestelde vraag, en er is een simpele verklaring voor. De rui wordt aangestuurd door daglengte en temperatuur, en een hond die vooral binnen leeft krijgt daar een vertekend beeld van: kunstlicht in de avond en centrale verwarming in de winter. Daardoor komt het natuurlijke ritme minder scherp tot uiting en verhaart hij het hele jaar een beetje.

Dat is op zichzelf niet zorgwekkend. Verhaart je hond opvallend veel buiten de gebruikelijke pieken, of zie je kale plekken, jeuk of een dof wordende vacht, dan is dat wel reden om verder te kijken.

Veelgestelde vragen

Wanneer ruit een hond?

In het voorjaar, ruwweg vanaf maart, en in het najaar, meestal vanaf september. De rui wordt aangestuurd door de daglengte, dus een zacht seizoen kan het verschuiven of uitsmeren.

Hoelang duurt de rui bij een hond?

Gemiddeld twee tot zes weken per periode, afhankelijk van de hond en het weer. Bij honden met mozaikverharing loopt het meer verspreid over het jaar en zijn de pieken minder duidelijk.

Hoe vaak moet ik borstelen tijdens de rui?

Dagelijks tot om de dag bij een dubbele vacht, en dagelijks bij een korte vacht in plaats van wekelijks. Bij lange en krullende vachten gaat het minder om de hoeveelheid haar en meer om het voorkomen van klitten.

Helpt een bad tegen de rui?

Warm water kan losse ondervacht makkelijker los maken, dus een bad tijdens de rui kan schelen. Borstel je hond wel goed door zodra hij droog is, want een natte vacht die opdroogt zonder doorkammen klit sneller.

Mag ik mijn hond scheren om de rui te beperken?

Bij een dubbele vacht is dat geen goed idee: je haalt de isolatie weg en de vachtstructuur kan blijvend veranderen. Losse ondervacht uitkammen werkt beter en levert bovendien meer op.